Κυριακή 5 Απριλίου 2026

Ασφαλείς στο διαδίκτυο, ο μικρός οδηγός του έξυπνου χρήστη


Το διαδίκτυο είναι ένας υπέροχος κόσμος γεμάτος πληροφορίες, παιχνίδια, βίντεο και γνωριμίες.
Μπορούμε να μάθουμε νέα πράγματα, να μιλήσουμε με ανθρώπους και να διασκεδάσουμε.
Όμως, όπως και στον πραγματικό κόσμο, έτσι και στο διαδίκτυο υπάρχουν κανόνες που πρέπει να ακολουθούμε για να είμαστε ασφαλείς.
Ένας έξυπνος χρήστης ξέρει πώς να προστατεύει τον εαυτό του και να αποφεύγει τους κινδύνους και τις κακοτοπιές.

Ας δούμε τι πρέπει να προσέχουμε όταν χρησιμοποιούμε το διαδίκτυο.

1. Δε δίνω προσωπικές πληροφορίες.
Οι πληροφορίες αυτές είναι μυστικές.
Δεν λέω ποτέ σε αγνώστους:
✔ το όνομά μου.
✔ τη διεύθυνσή μου.
✔ το σχολείο μου.
✔ το τηλέφωνό μου.
✔ τους κωδικούς μου.

2. Χρησιμοποιώ δυνατούς κωδικούς (passwords).
Ένας καλός κωδικός:
✔ έχει γράμματα, αριθμούς και σύμβολα.
✔ δεν είναι εύκολο να τον μαντέψει κάποιος.
✔ δεν ανακοινώνεται σε κανέναν, μονάχα στους γονείς μου.

3. Δε χρησιμοποιώ τον ίδιο κωδικό (password) παντού.
Αν κάποιος βρει έναν κωδικό, μπορεί να μπει σε πολλούς λογαριασμούς.
Φροντίζω να:
✔ βάζω διαφορετικό κωδικό σε κάθε λογαριασμό μου.
✔ αλλάζω τους κωδικούς μου όποτε χρειάζεται.

4. Δε μιλάω με αγνώστους.
Όπως δε μιλάμε σε αγνώστους στον δρόμο, έτσι δεν μιλάμε και στο διαδίκτυο.
Αν κάποιος άγνωστος μού στείλει μήνυμα:

✔ δεν απαντώ αμέσως.
✔ το λέω σε έναν γονέα ή δάσκαλο και ζητάω τη γνώμη του.

5. Προσέχω τι δημοσιεύω και πώς σχολιάζω.
Ό,τι ανεβαίνει στο διαδίκτυο μπορεί να μείνει εκεί για πάντα και αφήνει το ψηφιακό αποτύπωμά του.
Αν κάτι που δημοσίευσα στον παρελθόν και δεν με εκφράζει πλέον, δεν είναι εύκολο ή δυνατόν να αφαιρεθεί.
Το γεγονός ότι δε φαίνεται το πρόσωπό μου όταν γράφω, δε σημαίνει ότι δεν μπορούν και να διαπιστώσουν ποιος είμαι.
Σκέφτομαι:
✔ αν θα ήθελα αυτό που γράφω να το δει ένας δάσκαλος ή οι γονείς μου.
✔ αν θα το έλεγα αυτό μπροστά σε όλους.
Αν αυτό δε συμβαίνει, τότε ίσως δε θα έπρεπε να το δημοσιεύσω.

6. Προσέχω τι φωτογραφίες ανεβάζω.
Οι φωτογραφίες μένουν στο διαδίκτυο για πολύ καιρό ή και για πάντα.
Ακόμη κι αν διαγραφούν, σίγουρα κάποιος θα τις έχει αποθηκεύσει στον υπολογιστή του και μπορεί αργότερα να τις ξανανεβάσει στο διαδίκτυο χωρίς την άδειά μου.
Σκέφτομαι πριν δημοσιεύσω κάτι ότι:
✔ οι φωτογραφίες αυτές μπορεί να χρησιμοποιηθούν από άτομα, εν αγνεία μου και για ύποπτους λόγους.
δεν ανεβάζω πληροφορίες ή φωτογραφίες άλλων ατόμων, χωρίς την άδειά τους, ακόμη κι αν έχω κάποιο πρόβλημα μ' αυτούς. Αυτό είναι κακό και παράνομο.

7. Ελέγχω πριν κοινοποιήσω κάτι.
Δεν μοιράζομαι ψεύτικες ειδήσεις.
Στο διαδίκτυο υπάρχουν χιλιάδες πληροφορίες που δεν είναι αληθινές.
Πριν δημοσιεύσω κάτι, ψάχνω, ρωτάω, ελέγχω:
✔ αν η πληροφορία είναι σωστή.
✔ αν την έχει γράψει αξιόπιστος άνθρωπος.
✔ αν είναι σωστό να τη στείλω.
✔ αν η πληροφορία αυτή είναι προσωπική και αφορά την ιδιωτική ζωή κάποιου άλλου.

8. Δεν κατεβάζω αρχεία από άγνωστες ιστοσελίδες (download).
Μερικά αρχεία μπορεί να έχουν ιούς.
Κατεβάζω μόνο από:
✔ αξιόπιστες ιστοσελίδες.
✔ επίσημα καταστήματα.
Ενημερώνω πάντα τους γονείς μου.

9. Κλείνω την κάμερα όταν δεν τη χρησιμοποιώ.
Η κάμερα μπορεί να προωθεί την εικόνα μου σε άτομα 
που δε γνωρίζω.
Φροντίζω:
✔ να μην χρησιμοποιώ συχνά την κάμερα· είναι πολύ πιθανό κάποιος να με βιντεοσκοπεί κι αργότερα να χρησιμοποιήσει το βίντεο αυτό.
✔ η κάμερα να ανοίγει μόνο όταν είναι απολύτως απαραίτητο.

10. Δεν πατάω σε ύποπτους συνδέσμους (links).
Αυτά που φαίνονται στο διαδίκτυο ως πολύ καλές προσφορές, διαγωνισμοί ή δώρα, συνήθως δεν ισχύουν και οι σύνδεσμοι αυτοί μας οδηγούν σε επικίνδυνες διαδικτυακές τοποθεσίες.
Τις περισσότερες φορές είναι παραπλανητικά μηνύματα ή ακόμη και απάτη.
Αποφεύγω να πατάω συνδέσμους που λένε:
✔ κέρδισες δώρο.
✔ πάτα εδώ γρήγορα.
✔ κατέβασε τώρα (download).

11. Μιλώ με ευγένεια στο διαδίκτυο.
Όπως και στην πραγματική ζωή, μιλάω όμορφα και με σεβασμό, ακόμη κι αν διαφωνώ ή ενοχλούμαι από αυτά που διαβάζω.
Προσέχω:
✔ να μην κοροϊδεύω και να μην προσβάλλω τους άλλους.
✔ να μην ανέχομαι να προσβάλουν εμένα.

12. Αν κάτι με φοβίσει, το λέω σε κάποιον μεγάλο.
Αν δω κάτι που με κάνει να νιώθω άσχημα ή με φέρνει σε δύσκολη θέση:
✔ μιλάω στους γονείς μου.
✔ μιλάω στους δασκάλους μου.
✔ ζητάω βοήθεια και δεν κρατάω μυστικά που με βασανίζουν.

13. Δεν κανονίζω συναντήσεις με αγνώστους.
Αν κάποιος άγνωστος 
που γνώρισα στο διαδίκτυο μού ζητά να συναντηθούμε για να μου δώσει κάτι:
✔ δεν τον συναντώ χωρίς να έχω ενημερώσει τους γονείς μου·
είναι πάρα πολύ επικίνδυνο.
✔ δεν τον καλώ να έρθει στο σπίτι μου ή στο σχολείο μου.

14. Ρυθμίζω σωστά το απόρρητο (privacy)
Στις εφαρμογές και στα παιχνίδια υπάρχουν ρυθμίσεις που προστατεύουν τα προσωπικά μου στοιχεία.
Ελέγχω:
✔ ποιος βλέπει το προφίλ μου.
✔ ποιος μπορεί να μου στείλει μήνυμα.
✔ ποιος βλέπει τις φωτογραφίες μου.
Ζητάω βοήθεια από τους δασκάλους της πληροφορικής ή τους γονείς μου αν δεν ξέρω πώς να ενεργοποιήσω την προστασία.

15. Προσέχω τα διαδικτυακά παιχνίδια.
Σε πολλά παιχνίδια υπάρχει συνομιλία (chat).
Εκεί δε δίνω:
✔ προσωπικές πληροφορίες.
✔ φωτογραφίες δικές μου ή άλλων.
✔ στοιχεία λογαριασμού και κωδικούς.

16. Μπλοκάρω και αναφέρω κάποιον που με ενοχλεί.
Οι περισσότερες εφαρμογές έχουν επιλογές που με προστατεύουν από άτομα με ενοχλούν.
Για να απομονώσω αυτά τα άτομα ενεργοποιώ:
✔ τον αποκλεισμό (block).
✔ την αναφορά (report).
Δεν χρειάζεται να συνεχίζω μια συζήτηση που με κάνει να νιώθω άσχημα και φυσικά δε φέρνω κι εγώ τους άλλους σε δύσκολη θέση.

17. Προσέχω τις διαδικτυακές αγορές.
Πολλές φορές βλέπουμε στο διαδίκτυο προϊόντα που επιθυμούμε να τα αποκτήσουμε.
Φροντίζω:
✔ να μην αγοράζω τίποτα χωρίς την άδεια των γονέων μου.
✔ να ελέγχω τι προσφέρεται στην πραγματικότητα δωρεάν και τι μας ζητάει χρήματα, όπως γίνεται σε κάποια παιχνίδια.

18. Προστατεύω τις συσκευές μου.
Αν επισκέπτομαι πολλές και άγνωστες σελίδες, ο υπολογιστής μου και οι υπόλοιπες ηλεκτρονικές συσκευές μπορεί να μολυνθούν από ψηφιακούς ιούς και να κινδυνεύσουν.
Χρησιμοποιώ:
✔ ενημερωμένο αντιικό πρόγραμμα (antivirus).
✔ ενημερώσεις εφαρμογών.
Με ένα απλό κλικ που κάνουμε μπορεί, εν αγνοία μας, να εγκατασταθούν ύποπτες εφαρμογές στον υπολογιστή μας.
Πάντα διαβάζουμε το κείμενο πριν πατήσουμε το κουμπάκι  που γράφει «ΣΥΜΦΩΝΩ».

19. Αντιμετωπίζω τον διαδικτυακό εκφοβισμό (cyberbullying).
Αν δεχτώ απειλές, ενοχλήσεις ή δω δημοσιεύσεις που με προσβάλουν ή με εκθέτουν:
✔ αμέσως ενημερώνω τους γονείς και τους δασκάλους μου.
✔ δε διστάζω και δεν ντρέπομαι.
✔ φυσικά και δεν κάνω κι εγώ το ίδιο στους άλλους.

20. Αποφεύγουμε να συμμετέχουμε σε διαδικτυακές δοκιμασίες (challenge).
Οι διαδικτυακές προκλήσεις (challenge) είναι συχνές και συνήθως φαίνονται διασκεδαστικές.
Πολλές φορές όμως είναι πολύ επικίνδυνες, ακόμη και για τη σωματική ακεραιότητά μας. Πολλά παιδιά έχουν χάσει ακόμη και τη ζωή τους.
Φροντίζω:
✔ να μην ακολουθώ τυφλά τις προκλήσεις.
✔ να προσπερνώ ό,τι είναι επικίνδυνο ή μπορεί να κάνει εμένα και τους άλλους να νιώθουμε άβολα.
✔ να ρωτώ τους γονείς μου για την κάθε πρόκληση.

21. Ζητάω βοήθεια όταν δεν είμαι σίγουρος.
Για οτιδήποτε αφορά στον κόσμο του διαδικτύου, δε γίνεται και δε χρειάζεται να τα ξέρω όλα.
Μπορώ να ρωτήσω:
✔ τους γονείς μου.
✔ τους δασκάλους μου.
✔ τα μεγαλύτερα αδέρφια μου.

22. Προσέχω πόση ώρα είμαι σε σύνδεση (online).
Η μεγάλη παραμονή μπροστά στις ηλεκτρονικές οθόνες προκαλεί εθισμό, που δύσκολα μετά αντιμετωπίζεται.
Η πολλή χρήση μπορεί να κουράσει:
✔ τα μάτια μου.
✔ το σώμα μου.
✔ το μυαλό μου.
Το διαδίκτυο είναι χρήσιμο, αλλά χρειάζεται μέτρο.
Φροντίζω:
✔ για την ξεκούρασή μου, κάνοντας συχνά διαλείμματα.
✔ για το διάβασμα και το παιχνίδι μου.
✔ για την οικογένεια και τους φίλους μου.


Η Παγκόσμια Ημέρα Ασφαλούς Διαδικτύου γιορτάζεται τη δεύτερη ημέρα της δεύτερης εβδομάδας του Φεβρουαρίου και σκοπός της είναι να μας θυμίσει το πόσο σημαντικό είναι να λαμβάνουμε όλες τις απαραίτητες προφυλάξεις από τους κινδύνους που υπάρχουν στο διαδίκτυο. 
Η πρόληψη είναι πάντοτε προτιμότερη από την καταστολή και το καλύτερο που έχεις να κάνεις είναι να ενημερώνεσαι και να είσαι επιφυλακτικός με ό,τι σου προσφέρεται, τάχα απλόχερα, στον διαδικτυακό κόσμο.