Ο τίτλος σημαίνει «Στεκόταν η Μητέρα» και αναφέρεται στην Παναγία, που στέκεται κοντά στον σταυρό Τού Ιησού την ώρα της Σταύρωσης.
 |
| Ο Χριστός στον Σταυρό με την Παναγία, τον Ιωάννη και τη Μαρία Μαγδαληνή (λεπτομέρεια) |
Το ποίημα περιγράφει τη βαθιά λύπη μιας μητέρας που βλέπει το παιδί της να υποφέρει, αλλά ταυτόχρονα δείχνει την αγάπη, τη δύναμη και την ελπίδα που μπορεί να έχει ένας άνθρωπος ακόμη και σε δύσκολες στιγμές.
Πολλοί πιστεύουν ότι το ποίημα γράφτηκε από τον μοναχό Τζακοπόνε ντα Τόντι, που ζούσε στην Ιταλία.
 |
| Το άγαλμα του Τζακοπόνε ντα Τόντι, στην πόλη Τόντι της Ιταλίας |
Εκείνη την εποχή οι άνθρωποι έγραφαν συχνά ποιήματα για θρησκευτικά θέματα, γιατί η θρησκεία ήταν πολύ σημαντικό μέρος της καθημερινής ζωής τους.
Το ποίημα Στάμπατ Μάτερ έγινε γρήγορα αγαπητό και διαδόθηκε σε πολλές χώρες της Ευρώπης.
Έχει 20 μικρές στροφές, που μοιάζουν με τραγούδι.
Έχει 20 μικρές στροφές, που μοιάζουν με τραγούδι.
Οι λέξεις έχουν ρυθμό και ομοιοκαταληξία, κάτι που βοηθούσε τους ανθρώπους να το θυμούνται και να το τραγουδούν.
Για πολλά χρόνια ψαλλόταν σε εκκλησίες, ιδιαίτερα την περίοδο των εορτών του Πάσχα.
Τα συγκινητικά λόγια του ποιήματος ενέπνευσαν πολλούς μεγάλους συνθέτες κλασικής μουσικής να γράψουν τη δική τους μουσική.
ΣΤΑΜΠΑΤ ΜΑΤΕΡ
Στεκόταν Η Μητέρα λυπημένη
με δάκρυα κάτω από τον Σταυρό,
καθώς εκεί κρεμόταν ο Γιός Της.
Η δυνατή ψυχή Της,
θλιμμένη και πονεμένη,
είδε να τον διαπερνά η λόγχη.
Ω, πόσο δυστυχισμένη και στενοχωρημένη
είναι αυτή η ευλογημένη Μητέρα,
Μητέρα ενός μοναχογιού.
Έτρεμε, καθώς έβλεπε
τους πόνους του ένδοξου παιδιού Της.
Πόσο θρηνούσε κι υπέφερε.
Ποιος άνθρωπος δε θα έκλαιγε
αν έβλεπε τη Μητέρα του Ιησού
να ζει ένα τέτοιο μαρτύριο;
Ποιος δε θα ένοιωθε συμπόνοια,
σκεπτόμενος τη Μητέρα του Ιησού
να υποφέρει μαζί με τον Γιο Της;
Για τους αμαρτωλούς του λαού Του,
είδε τον Ιησού να βασανίζεται
και να μαστιγώνεται.
Είδε το μικρό Της παιδί
να ξεψυχά εγκαταλελειμμένο,
ενώ παρέδιδε το πνεύμα Του.
Ω, Μητέρα, πηγή της αγάπης,
κάνε με να νοιώσω το μέγεθος του πόνου Σου,
για να υποφέρω μαζί Σου.
Κάνε την καρδιά μου να καεί
από αγάπη για τον Ιησού, τον Θεό μου,
στον οποίο είμαι ευγνώμων.
Αγία Μητέρα, κάνε αυτό,
κάρφωσε τα καρφιά του Εσταυρωμένου
στην καρδιά μου γερά.
Τους πόνους τού πληγωμένου Σου παιδιού,
που κρίθηκε άξιος να αντέξει τόσα για μένα,
κάνε να τους μοιραστώ.
Κάνε με να κλάψω μαζί Σου πικρά,
να συμπάσχω με τον Εσταυρωμένο,
όσο θα ζω.
Να βρεθώ στα πόδια του Σταυρού μαζί Σου
και να Σε συντροφεύσω στον πόνο.
Αυτή είναι η επιθυμία μου.
Θαυμαστή Παρθένε, ανάμεσα σε όλες,
μην είσαι πολύ σκληρή μαζί μου,
άσε με να μοιραστώ τους θρήνους Σου.
Κάνε με να κουβαλώ τον θάνατο του Ιησού,
να μοιράζομαι το πάθος Του
και να θυμάμαι τα τραύματά Του.
Κάνε με να υποφέρω με τα τραύματά Του,
κάνε με να αισθανθώ τη μέθη του Σταυρού,
για την αγάπη του Γιού Σου.
Πυρωμένος και κυκλωμένος, εσύ, Παρθένε,
θα με υπερασπιστείς
την ημέρα της Κρίσης.
Κάνε να προστατευθώ από τον Σταυρό,
να δυναμώσω από τον θάνατο του Ιησού,
να αναγεννηθώ από την χάρη.
Όταν πεθάνει το σώμα μου,
κάνε την ψυχή μου να συναντήσει
τη δόξα του Παραδείσου.
Αμήν.
 |
| Η αποκαθήλωση του Χριστού, του Κουέντιν Μασσάις |
Αυτό σημαίνει ότι το ίδιο ποίημα μπορεί να ακουστεί με διαφορετικές μελωδίες.
Κάθε συνθέτης ένιωσε διαφορετικά το ποίημα και προσπάθησε να εκφράσει αυτά τα δικά του συναισθήματα με τη μουσική του.
Έτσι, δημιουργήθηκαν πολλές διαφορετικές εκδοχές του ίδιου έργου.
Τζιοβάννι Μπατίστα Περγκολέζι
(1710-1736)
Ο Περγολέζι συνέθεσε την πιο διάσημη μελοποίηση του ποιήματος.
Η μουσική του είναι απαλή, συγκινητική και συχνά τραγουδιέται από δύο τραγουδιστές με συνοδεία ορχήστρας.
Αντόνιο Βιβάλντι
(1678-1741)
Ο Βιβάλντι δημιούργησε μια πιο ήρεμη και βαθιά μουσική, που βοηθά τον ακροατή να σκεφτεί και να νιώσει γαλήνη.
Αντονίν Ντβόρζακ
(1841-1904)
Ο Τσέχος συνθέτης Ντβόρζακ έγραψε, για μεγάλη χορωδία και ορχήστρα, μια πολύ εκφραστική μουσική, γεμάτη συναίσθημα, δυναμισμό, αλλά και κατάνυξη, που συγκινεί το κοινό μέχρι σήμερα.
Τζιοβάννι Πιερλουίτζι ντα Παλεστρίνα
(1525-1594)
Ο Παλεστρίνα ήταν ένας από τους πρώτους μεγάλους συνθέτες που έγραψαν μουσική για το ποίημα.
Το έργο του είναι γραμμένο για χορωδία.
Τζοακίνο Ροσσίνι
(1792-1868)
Η μελοποίηση του ποιήματος από τον Ροσσίνι είναι πιο μεγάλη και εντυπωσιακή, με πολλούς τραγουδιστές και μεγάλη ορχήστρα.
Το Στάμπατ Μάτερ ενώ αναφέρεται στον πόνο της Παναγίας και το μαρτύριο του Χριστού, μιλά ταυτόχρονα για τα συναισθήματα που όλοι οι άνθρωποι μπορούν να καταλάβουν, όπως η αγάπη και ο πόνος της μητέρας για το παιδί της, η λύπη όταν κάποιος υποφέρει, η ελπίδα ότι τα πράγματα μπορούν να γίνουν καλύτερα και να έρθουν όμορφες ημέρες.
Το Στάμπατ Μάτερ, συνδυάζοντας την ποίηση, την ιστορία και τη μουσική, μάς δείχνει ότι ένα ποίημα μπορεί να ταξιδέψει μέσα στον χρόνο και να εμπνεύσει ανθρώπους για εκατοντάδες χρόνια, αποδεικνύοντας ότι η τέχνη μπορεί να μας βοηθήσει να εκφράσουμε τα συναισθήματά μας.
Παραμένει μέχρι σήμερα ένα από τα πιο αγαπημένα έργα της κλασικής μουσικής και συνεχίζει να συγκινεί μικρούς και μεγάλους.
Δες στους παρακάτω συνδέσμους τα ονόματα όλων των συνθετών που μελοποίησαν το εξαίσιο ποίημα, από τον 13ο αιώνα μέχρι σήμερα.
.jpg) |
| Η αποκαθήλωση του Χριστού, του Λουίτζι Αλβίς Ντονάτι |
Άκου την κατανυκτική μουσική και διάβασε τα συγκινητικά λόγια του όμορφου ποιήματος.
Μπορείς να κάνεις κι εσύ μια ζωγραφιά με το ίδιο θέμα.
Όση ώρα θα ζωγραφίζεις μπορεί να ακούγεται η ωραία κλασική μουσική.
Κάνε κλικ στον παρακάτω σύνδεσμο και δες όλη την ιστορία του Χριστού μέσα από όμορφους πίνακες ζωγραφικής.
